Als onderdeel van The Broken Pitcher Forum komen organiseren we in Kriterion voor een avond die film- en archiefpraktijken samenbrengt die ingaan op vluchten, ontheemding en collectief verzet in Amsterdam. Aan de hand van een filmvertoning en een lezing volgt het programma hoe stedelijke ruimtes plaatsen worden van overleven, strijd en herontdekking, waarbij bewegingen rond huisvesting, migratie en het creëren van een thuis aan bod komen.

Transit Levantkade van Rosemarie Blank is een gestileerd documentaireportret van de Levantkade in Amsterdam en de ‘stedelijke nomaden’ die eind jaren tachtig hun toevlucht zochten in dit niemandsland, dat sindsdien is getransformeerd tot het gentrificatieproject KNSM-eiland, het oostelijke havengebied van de stad. In de jaren twintig was de Levantkade een doorvoerplaats voor Oost-Europese migranten op weg naar Zuid-Amerika. In de jaren tachtig was het een ruig niemandsland dat onderdak bood aan onder andere daklozen en migranten. Ze leefden in hun eigen wereld op de kade van de Levantkade, totdat de politie de buurt ontruimde omdat bijna alle bestaande gebouwen moesten worden gesloopt om plaats te maken voor nieuwe. Deze documentaire schetst een fascinerend portret van een aantal stedelijke nomaden; beelden en geluidsfragmenten worden afgewisseld met archiefbeelden van migranten in hetzelfde gebied aan de rand van het centrum van Amsterdam in het jaar 1926. Rosemarie Blank verzorgde het script, een deel van de fotografie, de montage en de regie. (Digitale restauratie door Eye)

hetvrijearchief.net is een samenwerking tussen Luna Hupperetz en Kenneth Geurts. Het Vrije Archief Nieuwmarkt is een autonoom archief dat het activisme van de Aktiegroep Nieuwmarkt (1967-1976) tegen de naoorlogse stadsplanning van Amsterdam documenteert. De audiovisuele collectie van het Vrije Archief Nieuwmarkt bestaat uit geluids- en beeldopnames. De niet-gesynchroniseerde beelden worden momenteel bewaard in de archieven van het IISG (audio) en Beeld en Geluid (film). De Creative Commons-status van de collectie en de platforms van de institutionele archieven nodigen makers en onderzoekers uit om met het materiaal aan de slag te gaan, maar beperkingen in de toegang tot de archieven maken de toegankelijkheid ondoorzichtig. In tegenstelling tot tekstueel materiaal verloopt de overgang van visuele inhoud naar het publieke domein nog steeds niet vlekkeloos, wat kritische observatie vereist. Als reactie hierop pleit de web-installatie hetvrijearchief.net voor het kraken van het archief. Door middel van een dynamische mix van beeld- en geluidsfragmenten wil het de verspreiding van het archief omarmen en de mogelijkheden voor herbestemming benadrukken, door het publiek uit te nodigen om hun eigen assemblages van niet-gesynchroniseerd archiefmateriaal te creëren. In een poging om traditionele audiovisuele kaders te overstijgen, stelt het de vraag: hoe kunnen deze methoden resoneren met de praktijk van kraken en beeld toe-eigening? Bovendien tracht het generatiekloven te overbruggen en nodigt het uit tot reflectie over gemeenschappelijk verzet en huisvestingscrises in een hedendaagse context.