Juana Azurduy de Padilla, military leader of Bolivia
Afbeelding: Adinkra symbol voor steun en samenwerking.
Juana Azurduy Llanos (1780 / 81-1862) vocht voor de onafhankelijkheid van Bolivia als guerrillastrijder en militair leider. Ze was Mestizo - geboren uit een inheemse moeder en een Spaanse vader. Beide ouders stierven op jonge leeftijd. Haar tante, die voor Juana en haar zus zorgde, stuurde haar naar een klooster nadat Juana tegen haar in opstand was gekomen. Maar ook daar werd ze op 17-jarige leeftijd weggestuurd.
Ze trouwde uiteindelijk met haar jeugdvriend Manuel Padilla, met wie ze haar liefde voor inheemse cultuur in Bolivia deelde. Tijdens de Bolivaanse Onafhankelijkheidsoorlog, van 1809 tot 1825, richtten ze een leger op waarmee ze een guerrilla oorlog vochten tegen de Spaanse onderkoning. Juana leidde een aanval op Spaanse troepen en bezette tijdelijk de Cerro Rico-berg in Potosí, een belangrijke bron voor zilver. Haar ruiters veroverde ook de vijandelijke strijdvlag en Juana werd gepromoveerd tot luitenant-kolonel.
Uiteindelijk raakte Juana gewond en in een poging om haar te redden werd haar man gedood. Terwijl haar guerrillatroepen vertrokken en Spaanse legers het gebied beheersten, bleef ze zwanger achter en moest ze voor zichzelf zorgen. Ze bleef vechten vanuit het noorden van Argentinië, zelfs tijdens haar zwangerschap, en werd benoemd tot commandant. Het legendarische verhaal gaat dat ze zich terug trok om te bevallen en uren later terugkeerde om door te vechten. Op haar hoogtepunt gaf ze leiding aan een leger van 6.000 man.
Juana stierf uiteindelijk in armoede, maar werd later erkend als heldin. Ze werd in 2009 postuum benoemd tot generaal van het Argentijnse leger en in 2015 werd ze geëerd met een 15 meter hoog standbeeld in Buenos Aires. Om meer aandacht te geven aan Argentijnse geschiedenis is Juana Azurduy ook onderwerp van een kindercartoon.
